How we celebrate the longest night (Yalda night) ما از شب یلدا یاشب چله اینگونه تجلیل میکنیم

How we write a letter in Farsi Dari - نامه نوشتن در زبان فارسی دری

Short story in Farsi dari - داستان کوتاه در زبان فارسی دری

Future tense in Farsi Dari language - آموزش زبان فارسی دری - زمان آینده

How to thank some one for dinner in Farsi Dari - تشکر و قدردانی بخاطر دعوت در زبان فارسی دری

Object pronouns in Farsi Dari ضمایر مفعولی در زبان فارسی دری

We know from our previous lessons that Subject pronouns are as follows:
از درسهای قبل میدانیم که ضمایر فاعلی در زبان فارسی دری عبارت اند از:
I                       Man                                    من
You                 Tou                                     تو
He, She, It       Oo                                       او
We                   Ma                                       ما
You                  Shoma                               شما
They                Anha                                   شما

The first three are singular and the last three are plural
سه تای اول ضمایر فاعلی مفرد و سه تای آخری ضمایر فاعلی جمع اند.
In order to make Object Pronouns in Farsi Dari language, we simply add (ra) at the end of Subject pronouns.
برای ساختن ضمایر مفعولی در زبان فارسی دری ما با اضافه کردن حرف (را) در اخیر هر ضمایر فاعلی آنها را به سادگی به ضمایر مفعولی تبدیل میکنیم.
Me                      Man ra (ma ra)                      من را (مرا) ـ
You                    Tou ra                                           تو را
Him, her, it         Oo ra                                              او را
Us                       Ma ra                                              ما را
You                      Shoma ra                                    شما را
Them                  Anha ra                                        آنها را

How we write in Farsi-Dari در فارسی دری چگونه می نویسیم

In this video I'm gonna show you my handwriting. If you are planning to travel to Iran or Afghanistan please prepare your self to read such these letters or write like these letters. This kind of handwriting is very usual in Farsi speaking countries like Iran and Afghanistan.

در این ویدیو من دست خط خودم را برایتان نشان میدهم.

اگر چنانچه قصد سفر به کشور هایی چون ایران وافغانستان را دارید باید خودتان را آماده بسازید که اینگونه نامه ها را بخوانید و یا این قسم نامه ها بنویسید. این چنین دست خط در کشورهای فارسی زبان مانند ایران و افغانستان بسیار معمول است.

رنج یا موهبت

آهنگری با وجود رنج های فراوان و بیماری اش عمیقا به خدا عشق می ورزید. روزی یکی از دوستانش که اعتقادی به خدا نداشت، از او پرسید:

تو چگونه می توانی خدای را که رنج و بیماری نصیب تو میکند را دوست داشته باشی؟

آهنگر سر به زیر انداخت و گفت:

وقتی که می خواهم وسیله آهنی بسازم، یک تکه آهن را در کوره قرار می دهم سپس آن را روی سندان می گذارم و می کوبم تا به شکل دلخواه من درآید. اگر به صورت دلخواه درآمد می دانم که وسیله مفیدی خواهد بود، وگرنه آن را کنار می گذارم.

همین موضوع باعث شده است که همیشه به درگاه خدا دعا کنم که خدایا، من را در کوره های رنج قرار بده اما کنار نگذار

Pains or kindness

Regardless of all his pains and bad condition, blacksmith loved God a lot. One day one of his friends who didn't believe in God asked him:

How can you love the God who gives you sorrows and discomfort?

Blacksmith replied:

When ever I produce something from iron (metal) I heat it and then forge it by hammer until it reshapes as I want.  If it did, I know that it can be a useful tool. If it didn't, I leave it aside and use an other peace of iron (metal).

That's reason I always ask God to put me in trouble but never leave me aside!!!

Conversation (introduction) in Farsi-Dari language مکالمه در زبان فارسی دری

Hi                                             Salam                                سلام

Hello                                         Salam                               سلام

How are you?                     Chetor asti?                چطور استی؟


I'm good. How are you?    Man khoob astom. Tou chetor?   من خوب هستم. تو چطور هستی؟

Good. Do you speak Dari?  Khoob. Tou Dari sohbat mi koni?   خوب. تو دری صحبت میکنی؟

A little. Are you Afghan?     Yak kami. Afghan asti?    یک کَمی. افغان هستی؟

Yes.                                           Bali.    بلی.

Where are you from?           Az koja asti?         از کجا استی؟


I'm from Kabul.                     Man az Kabul astom.    من از کابُل استم.


Nice to meet you.              Az ashna ee tan khosh waqtam.   از آشنایی تان خوش وقتم.


Nice to meet you too. Where are you from?  Man ham az ashna ee tan khoshwaqtam. Shoma az koja astid?   من هم از آشنایی شما خوش وقتم.
شما از کجا استید؟


I am from Tajikistan.               Man az Tajikistan astam.   من از تاجیکستان استم.


How long have you been here?     Che moddat mishawad ke inja hasti?          چه مدت میشود که اینجا هستی؟


Two years.                          Do sal.    دو سال.


What do you do for work?     Chi kar mi koni?         چی کار می کنی؟


I have a construction company. How about you?        Man sherkat e sakhtomani daram. Tou chetor?            من شرکت ساختمانی دارم. تو چطور؟


I am a student.             Man yak mohasel astom.       من یک محصل هستم.


What is your name?              Namet chi ast?       نامت چی است.


My name is Yasamin. What is yours?  Nam e man Yasamin ast. Az shoma chist?            نام من یاسمین است. از شما چی است؟


My name is Sadriddin.       Nam e man Sadriddin ast.       نام من صدرالدین است.


You speak Dari very well.            Shoma Dari ra khili khoob sohbat mi konid.          شما دری را خیلی خوب صحبت میکنید.


Thanks. Because our language and your language is Farsi (Persian). I speak Farsi-Tajiki and you speak Farsi-Dari.    Tashakor. Choon zaban e ma wa shoma Farsi ast. Man Farsi-Tajiki harf
mizanam wa tou Farsi-Dari.     تشکر. چون زبان ما و شما فارسی است. من فارسی تاجیکی حرف می زنم و تو فارسی دری.


Mmm It’s amazing.              Mmm jaleb ast.   مممم جالب است.

I’m sorry, I must go.           Maazerat mi khaham, man bayad berawam.    معذرت می خواهم، من باید بروم.


Okay. See you again.           Dorost ast. Baz mibinom e tan.   درست است. باز می بینم تان.


All right. Bye.            Khoob ast. Khoda hafez.     خوب است. خدا حافظ.


Goodbye.             Khoda hafez.    خدا حافظ.

Conversation between two people at Home - مکالمه میان دونفر در خانه

Hi                                    سلام
Hello. I hope you have had a great day.                سلام، خسته نباشی.
Thanks. Are you okay?                               سلامت باشی. تو خوب هستی؟
Thank God I am fine.                                               شکر من خوب هستم.
Where are the kids?                                                اولادها کجا هستند؟
They are in the living room and watching tv.     در اتاق نشیمن تلویزیون می بینند.
Today Matin was in the Gym, wasn't he? امروز متین تمرین داشت، چطور؟
Yes. A few minutes a go I fetched him home. بلی همین چند دقیقه پیش رفتم و آوردمش خانه.
Are you tired?                             خسته هستی؟
Yes, if possible bring me a cup of tea please.   بلی، اگر میشه لطفا یک پیاله چای بیار.
Okay, I prepare it in a moment.      درست است، همین لحظه آماده می کنم.
Thanks.                                 تشکر.
Here you are. Tea!               بفرمایید چای.
Thank you very much.           بسیار زیاد تشکر.
Please don't mention it.              قابل تشکر نیست، خواهش می کنم.
I have baked some cake. Do you want some? کیک هم پخته کردیم، اشتها داری؟
Yes of course. Its very kind of you. بلی البته، لطف میکنی.
It's my pleasure.         قابل اش نیست.

Help verbs (auxiliary) in Farsi Dari language زبان فارسی دری -افعال کمکی

Auxiliary verbs or Help verbs in Farsi dari language
فعل های کمکی یا فعل های معین در زبان فارسی دری
Auxiliary verbs are used to help the main verbs. In order to draw attention on main verbs we use help verbs or auxiliary verbs.
در زبان فارسی دری از افعال کمکی بخاطر بزرگ جلوه دادن فعل اصلی استفاده صورت می گیرد. یعنی ما بوسیله افعال کمکی یا افعال معین، افعال اصلی را در محراق توجه قرار میدهیم.
بطور مثال     For example
I drive a car         Man yak motar mi ranam            من یک موتر می رانم  
this sentence is very basic and very simple because there is no help verb. In fact I did not wanted to focus on the main verb.
این یک جمله بسیار ساده و ابتدایی است چون در آن کدام فعل معین یا فعل کمکی بکار برده نشده است. یعنی در حقیقت من نمیخواستم که بالای فعل اصلی توجه صورت بگیرد..
But when I say:                       ولی زمانی که میگویم
I can drive a car.        Man mi tawanam yak motar beranam. من میتوانم یک موتر برانم.
I have used the auxiliary "can" in order to highlight the main verb "drive". Here I wanted to show that I am able to drive a car (I can
  در جمله بعدی من از فعل کمکیِ توانستن استفاده کردم تا فعل اصلی (راند)را مورد توجه قرار دهم. یعنی من خواستم که توانایی
ام را در راندن موتر نشان دهم. (من میتوانم) .ـ

یک مکتب شاگردان را با یک سرویس به کمپ می برد. در مسیر راه، سرویس به یک تونل نزدیک می شود که نرسیده به آن تابلویی با این مضمون دیده میشود: حداکثر ارتفاع سه متر! 

ارتفاع سرویس هم سه متر بود ولی چون راننده از این مسیر زیاد آمده بود با کمال اطمینان وارد تونل می شود اما سقف سرویس به سقف تونل گیر می کند. پس از به وجود آمدن صدای وحشتناکی، موتر در وسط های تونل توقف میکند.

مسئولین شاهراه و راننده سرویس از این وضعیت ناراحت می شوند. پس از بررسی مشخص میشود که یک لایه قیر جدید روی جاده ریخته اند که باعث بلندتر شدن جاده و تنگ تر شدن تونل شده است. همگی به فکر چاره می افتند. یکی میگوید قیر جاده را دوباره باید کند، دیگری میگوید سرویس را باید با یک موتر سنگین بُکسل کرد. اما هیچ کدام این نظریات چاره ساز نبود تا این که یکی از کودک ها از سرویس پیاده می شود و میگوید: راه حل این مشکل را من می دانم.

یکی از معلم ها به آن بچه گک می گوید: برو بالا پیش دوست هایت و از آنها جدا نشو!

اما بچه گک با اطمینان می گوید: به خاطرِ که من یک کودک هستم به من باور ندارید اما یادتان باشد که سوزن با این کوچکی پوقانه ای با آن بزرگی را می ترقاند.

مسئولین از جواب این کودک تعجب می کنند و راه حل را از او می خواهند. آن کودک جواب می دهد: 

پارسال در یک نمایشگاهی معلم ما برای ما یاد داد که از یک مسیر تنگ چگونه عبور کنیم و گفت که برای این که دارای روح لطیف و حساسی باشیم باید درون مان را از هوای نفس و باد غرور و تکبر و طمع و حسادت خالی کنیم. در این صورت می توانیم از هر مسیر تنگی عبور کنیم و به خدا برسیم.

معلم شان از او می پرسد: خوب این قصه به سرویس چی ارتباط داشت؟

آن کودک جواب می دهد: اگر بخواهیم این مسئله را روی این موتر سرویس اجرا کنیم باید هوایِ تیرها را کم کنیم تا ارتفاع موتر کمتر گردد و بتواند از این مسیر تنگ و باریک عبور کند. همین کار را کردند و موتر سرویس توانست از تونل رد شود.

یاد مان باشد که خالی کردن درون از هوای کبر و غرور و نفاق و حسادت رمز عبور از مسیرهای تنگ زندگی است.

Simple past tense in Farsi Dari language زمان گذشته ساده در زبان فارسی دری

We use this tense to talk about activities which we did in the past. For example an hour ago, last night, yesterday, the day before yesterday, last month, last year, two years ago, etc.

در زبان فارسی دری ما بخاطر نشان دادن فعالیت هایی استفاده میکنیم که قبلا انجام داده ایم. مثلان یک ساعت پیش، شب گذشته یا دیشب، روز گذشته یا دیروز، پریروز یا دو روز قبل، ماه پیش، سال پیش  یا پارسال، پیرار سال و غیره.
We use the adverbs below together with simple past tense in Farsi Dari language ما از قید های ذیل در زمان گذشته ساده استفاده میکنیم.
An hour ago                                Yak saat pish                 یک ساعت پیش
Last night                                    Dishab                                         دیشب
Yesterday                                    Dirooz                                          دیروز
The day before yesterday         Parirooz                                    پریروز
last month                                  Ma-e-pish                                  ماه پیش
Last year                                      Parsal                                       پارسال
Two years ago                            Pirarsal                                   پیرارسال

Past form of verbs                                                           حالت گذشته افعال

It is very easy and very simple to create past form of verbs in Farsi-Dari language. What we going to do is only memorise ifenitive form of verbs and in order to change them into past form we only remove the (N or nun) from the end of the verb.
در زبان فارسی دری به بسیار سادگی میتوانیم افعال را به گذشته تبدیل نماییم. تنها کاری که میکنیم این است که باید حالت مصدر
فعل ها را یاد بگیریم و برای تبدیل آنها به گذشته نون ـن ـ را حذف میکنیم.

For example      بطور مثال

             Amadan      ___ Amad                              آمدن ـــــــ آمد
              To come   ------- came
Please keep in mind to add suffixes at the end of verbs. For each subject pronoun there is a specific suffix.
بیاد داشته باشید که در اخیر هر فعل پسوند مخصوص را اضافه نمایید. نظر به ضمایر فاعلی پسوند نیز تغییر میکند.

Examples
To come - Came                   Amadan- amad                   آمدن ــــــ آمد
I came yesterday                  Man dirooz amadam         من دیروز آمدم

To vote                              Ray dadan - Ray dad           رای دادن ــــ رای داد

The people of America voted for Donald Trump.
Mardom-e- amrika ba Donald Trump ray dadand.
مردم امریکا به دونالد ترامپ رای دادند

Greetings in Farsi Dari language احوالپرسی در زبان فارسی دری

It depends on situation and the person whom we talk with. It can be a formal discusstion between colleagues or it can be a semi-formal dialogues for example between two neighbors and it can be completely informal dialogue for example between a brther and sister or between two friends. 

احوالپرسی ارتباط زیاد میگیرد با وضعیتی که ما در آن قرار داریم و مربوط میشود به طرف مقابل یعنی کسی که همرایش صحبت میکنیم. احوالپرسی میتواند زیاد رسمی باشد مثلا میان دو همکار. یا میتواند نیمه رسمی باشد بطور مثال میان دو همسایه. ویا اینکه کاملا غیر رسمی باشد مثلا میان یک خواهر و برادر و یا میان دو دوست.

Adjectives in dari language صفت در زبان فارسی دری

We use adjectives to describe some thing. Basically adjectives come after a noun.
از صفت بخاطر توصیف یا تشریح یک چیز استفاده میگردد. در زبان فارسی دری معمولا صفت بعد از اسم بکار برده میشود.
The same as English there are many kinds of adjectives in Farsi dari language too.
همچون زبان انگلیسی در زبان فارسی دری نیز انواع زیاد صفت وجود دارد.
Descriptive Adj.                        Bayani                                     بیانی
Demonstrative Adj.                  Eshara ee                            اشاره ای
Adj. of numbers                       Shomareshi                         شمارشی
Interrogative Adj.                      Porseshi                               پرسشی
Exclamatory Adj.                      Ta’a’jobi                                  تعجبی
Indefininte Adj.                         Mobham                                   مبهم

Adjectives below are very common in Farsi Dari. این صفت ها در زبان فارسی دری زیاد معمول میباشند.
Good                       Khoob                                                           خوب
Bad                          Bad                                                                   بد
Beautiful                 Maqbool (Ziba)                                  مقبول - زیبا
Ugly                          Zesht (Badrang)                             زشت - بدرنگ
Big                            Bozorg                                                        بزرگ
Small                        Kochak                                                      کوچک
Long                         Daraz                                                            دراز
Short                        Kotah                                                            کوتاه
Fat                             Chaq                                                             چاق
Skinny                       Laghar                                                         لاغر

Examples                                 مثالها
                                                                         نسرین گلهای قشنگ می خرد.
Nasrin Golha ye qashang mi kharad.
Nasrin buys beautiful flowers.
Beautiful flower            Gol-e-qashang                     گل ـِ قشنگ
Beautfiful flowers         Golha-ye-qashang           گل هایِ قشنگ

Farsi dari lessons - Hafez poem درس زبان دری - شعر حافظ

غزل شمارهٔ  ۳۹۶ حافظ

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن

دور فلک درنگ ندارد شتاب کن

زان پیشتر که عالم فانی شود خراب

ما را ز جام باده گلگون خراب کن

خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد

گر برگ عیش می‌طلبی ترک خواب کن

روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کند

زنهار کاسه سر ما پرشراب کن

ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم

با ما به جام باده صافی خطاب کن

کار صواب باده پرستیست حافظا

برخیز و عزم جزم به کار صواب کن

تشریح شعر حافظ به زبان فارسی دری 

ای ساقی، صبح شده است پس قدحی پر از شراب کن و از آنجا که گردش روزگار متوقف نمی شود تو نیز عجله کن.

قبل از آنکه این عالم فانی، نابود شود مرا از جام شراب گلرنگ، مست و خراب کن.

شراب چون خورشیدی از مشرق ساغر طلوع کرد. اگر ساز و سامان خوشی می جویی، خواب را رها کن و برخیز!

آن روز که فلک از خاک پیکر ما، کوزه های بسیار سازد، مراقب باش که کاسهِ سر ما را پر از شراب کنی.

ما اهلِ زهد و توبه و ادعای کرامات نیستیم، با ما با جام باده روشن، معامله کن.

ای حافظ، کار درست، باده نوشی است پس برخیز و قصد انجام کار صواب کن.

Ghazal Hafez sher 396

Sobh ast saqi ya qadahi por sharab kon

Dawr e falak darang nadarad shetab kon

Zan pishtar ke aalam e fani shawad kharab

Mara ze jam e bada e golgon kharab kon

Khorshid e may ze mashreq e saghar tolo kard

Gar barg e aysh mi talabi tark e khab kon

Ma mard e zohd o toba o tamat nistim

Ba ma ba jam e bada e safi khetab kon

Kar e sawab bada parastist Hafeza

Barkhiz o azm e jazm ba kar e sawab kon

Translation of Hafez poem in English - Poem number 396

Hey bartender, it has become morning so fill the cup with wine.

Because the revolution of universe does not stop so hurry up.

Before this mortal world collapses.

Make me muddled and drunk of colored wine.

The wine rose like a sun from the east of glass.

If you’d like to have luxury, wake up and leave the bed!

When they make jugs from mud of my body. 

Keep in mind that fill up my head with wine. 

I am not kind of asceticism,  penance or benevolence.

Talk to me with a clear cup of wine. 

Hey Hafez! The right work is to drink wine.

So get up and do the right work.

Verbs in Dari language فعل در زبان فارسی دری

Verbs almost always come at the end of sentences and there are two kinds of verbs in Dari language.

Ordinary verbs 

Compound verbs

در زبان فارسی دری فعل ها تقریبا همیشه در اخیر جمله های قرار میگیرند و در زبان دری دو نوع فعل وجود دارد.

افعال ساده

افعال ترکیبی

Ordinary verbs

To go                      Raftan                               رفتن

To come                 Amadan                           آمدن

To say                     Goftan                               گفتن

To see                     Didan                                دیدن

To hear                   Shenidan                        شنیدن

To write                   Neseshtan                     نوشتن

To read                    Khandan                       خواندن

Compound verbs

Common verb + noun = compound verb

Common verbs are:

To do                     Kardan                               کردن

To give                  Dadan                                 دادن

To eat                     Khordan                          خوردن

To have                  Dashtan                             داشتن

How to use compound verbs in present tense.

We only take the verb form (kardan) and find the root form of it (kon) and put them in a sentence. 
کار کردن ـــــ کردن ـــــ کُن
من کار می کُنم.
Man kar mi konam.

I work.

تو کار می کنی.
Too kar mi koni.
You work.
او کار می کند.
Oo kar mi konad.
He, she, it works.
ما کار می کنیم.
Ma kar mi konim.
We work.
شما کار می کنید.
Shoma kar mi konid.
You work.
آنها کار می کنند.
Anha kar mi konand.
They work.
An other example : یک مثال دیگر
انجام دادن -  To carry out
انجام دادن ـــــ دادن ــــــ ده
Anjam dadan -------- dadan ----- deh
من انجام می ده ـَم
من انجام می دهم
Man anjam mi deham.
I carry out.
تو انجام می دهی.
Too anjam mi dehi.
You carry out.
او انجام می دهد.
Oo anjam mi dehad.
He, she, it carrys out. 
ما انجام می دهیم.
Ma anjam mi dehim.
We carry out.
شما انجام می دهید.
Shoma anjam mi dehid.
You carry out.
آنها انجام می دهند.
Anha anjam mi dehand.
They carry out.
More examples: 
خوردن ـــــــ خور
داشتن ــــــــــــ دار
من سوگند می خورم.
Man sawgand mi khoram.
I swear.
من او را دوست (می) دارم.
Man oo ra doost (mi) daram.
I love her. 

You can just omit (mi) in these kinds of sentences.